صاحب ديوانميرزا تـقی علی آبادی، پسر ميرزا زکی، مستوفی الممالک آغا محمد خان، در علی آباد(شاهی) به دنيا آمد. مردی بود فاضل و کار آزموده و صاحب قلم. چون در محل روزگار بر او سخت گرفته بود و کارش رونقی نداشت، از مازندران به تهران آمد و به وسيله فتحعلی خان صبا به دربار فتحعلی شاه معرفی و ابتدا به سمت منشی مخصوص مشغول کار شد؛ و پس از سه سال به رياست بيوتات سلطنتی منصوب گرديد. او مورد اعتماد شاه بود و پيغامها و رسائل محرمانه شاه به وسيله وی ابلاغ می شد. چند سال بعد به وزارت زنجان منصوب شد و ده سال در آنجا ماند و پس از ده سال به امر شاه به تهران بازگشت و چندی بعد لقب " صاحبديوان " يافت. اما چهار سال بعد ( 1248 هجری قمری) به جرم اينکه دهی را بی فرمان پادشاه منشور کرده و به سـيـورغال مردی داده بود، معزول شـد و مـيـرزا تـقی نـوايـی مـازنـدرانی بـه جـای وی منشی الممالک شد.

بعد از جلوس محمد شاه به سال 1250 هجری قمری، علی آبادی در شوال آن سال مامور شد از شاهزاده محمد قلی ميرزا ملک آرا، فرماندار مازندران، که به تهران احضار شده و بيم آن می رفت که سرکشی کند، استـقبال نمايد. او ماموريت خود را به خوبی انجام داد و بعد مامور شيراز شد. در آنجا با وصال شيرازی الفت يافت و پس از سه سال به علت بيماری با اجازه شاه به تهران بازگشت و چندی نگذشت که دچار سکته و خانه نشين شد و به فلج پا و نابينايی گرفتار بود تا در جمادی الثانی سال 1256 هجری قمری درگذشت.

صاحبديوان در شمار چند تن نويسنده طراز اول صدر حکومت قاجاريه است. قائم مقام در منشآتش از او به احترام نام می برد و در نويسندگی به استاديش می ستايد.

صاحب ترجمه شعر هم می سرود و " صاحب " يا " صاحب ديوان " تخلص می کرد. اشعارش تعريفی ندارد. دو نسخه از ديوان او در کتابخانه مدرسه سپهسالار تهران موجود است.


بازگشت

تهیه کنندگان : میلاد احمدخان و مهرداد شجاع